5/5 - (13 bình chọn)

Bài vị là gì? Linh vị là gì?

Bài vị hay còn được gọi là Linh vị hay Long vị. Bài vị (Linh vị) là một cái thẻ ở giữ đề họ tên, chức tước, hai bên ghi ngày tháng năm sinh, năm tử của người mất (người mất gọi là thần chủ). Tấm thẻ làm bài vị có thể bằng gỗ hay giấy. (Bài vị bằng giấy thường dùng 1 lần rồi hóa).

bài vị long vị gỗ mít chạm rồng
Long vị gỗ mít thờ chạm Rồng

Tìm hiểu về phong tục thờ bài vị gia tiên trong phong tục thờ cúng người Việt

Bài vị thờ gia tiên đã xuất hiện từ rất lâu đời và đã được sử dụng phổ biến trong việc thờ tự theo phong tục người Việt. Bài vị là đồ thờ quan trọng trong nhiều nơi thờ cúng để thể hiện văn hóa tâm linh như: đình, chùa, đền, miếu thờ thần, thánh hay các nơi thờ tổ nghề, tổ nghiệp…

Bài vị dùng để trên bàn thờ gia tiên (tương đồng như di ảnh thờ hiện nay) gọi là bài vị gia tiên dùng để thờ cúng tổ tiên, ông bà. Thời kỳ công nghệ chụp ảnh còn chưa ra đời, tấm bài vị thờ gia tiên trở thành vật bất ly thân của con cháu. Khi gia đình phải di dời đi nơi khác thì tấm bài vị thờ tổ tiên luôn là vật được mang đi đầu tiên.

Bài vị — Long vị là một trong những đồ thờ cúng có ý nghĩa vô cùng linh thiêng. Một phần để tưởng nhớ những người đã khuất, một phần để lưu truyền cho con cháu đời sau mãi ghi nhớ công ơn của thánh thần, gia tiên. Chính vì vậy, bài vị thờ như để nhắc nhớ thế hệ sau luôn hướng về những người đi trước.

Như vậy đủ thấy được sự quan trọng và ý nghĩa tâm linh to lớn của tấm bài vị thờ gia tiên trong văn hóa thờ cúng người Việt.

Ngày nay, tuy với sự phát triển của xã hội. Việc ghi hình và di ảnh để thờ rất dễ dàng nhưng giá trị của những tấm bài vị thờ vẫn giữ nguyên giá trị. Có những nơi thờ tự không thể thiếu tấm bài vị như bài vị cửu huyền thất tổ.

Cách viết bài vị, lập bài vị thờ gia tiên

Theo tín ngưỡng văn hóa dân gian người Việt, Thần, Phật và gia tiên được coi là thần linh phù hộ cho các thành viên trong gia đình được bình an, vận nhà được ổn định. Do vậy viết lập bài vị để thờ gia tiên rất quan trọng. Viết bài vị thờ gia tiên cần sự am hiểu về văn hóa, tín ngưỡng. Cách bày bài vị trên bàn thờ đúng hay sai cũng có liên quan chặt chẽ đến vận khí, bày đúng thì được yên hàn và tăng cường vận may cho mọi người.

Chữ viết trên bài vị thờ gia tiên theo nguyên tắc nào?

Theo cách đếm tuần tự 4 chữ Quỷ – Khốc – Linh – Thính thì số chữ viết trên bài vị phải được chia hết cho 4, hoặc chia cho 4 còn dư 3 (không được dư 1 hoặc dư 2).

  • Nếu người được thờ là nam giới thì phải vào chữ Linh (dư 3)
  • Nếu người được thờ là nữ thì phải vào chữ Thính (chia hết) là được.

Quan điểm về bốn chữ Quý – Khốc – Linh – Thính khi viết bài vị

Có người cho rằng số chữ trên bài vị gia tiên được tính theo lần lượt là Quỷ – Khốc – Linh – Thính là điều mê tín, ngày nay nên bải bỏ. Đây là vấn đề tế nhị phụ thuộc vào tâm linh của từng người, từng nhà thì hãy để cho từng người, từng nhà quyết định. Nói rằng mê tín nên bải bỏ thì còn nhiều việc nữa có nên bải bỏ không, thí dụ coi ngày giờ tẩm liệm, động quan, hạ huyệt, chôn …

Các nội dung viết trên bài vị thờ gia tiên

Bài vị được viết bằng chữ Hán Nôm chiều dọc từ trên xuống, từ phải qua trái

Hàng chính giữa ghi: Vai vế của người được làm bài vị (như cha = hiển khảo; ông nội = tổ khảo; bà cố = tằng tổ tỷ; ông sơ = cao tổ khảo); tiếp đến là tước vị (nếu có); sau đó là tên (gồm tên húy = tên chính, tên tự, tên hiệu, tên thụy … nếu có).

Nếu là bài vị mẹ hoặc bà thì ghi theo tước vị của cha, ông; sau đó ghi họ của ông + nguyên phối (hoặc thứ thất, kế thất, trắc thất…) phu nhân.

  • Hàng bên trái (từ trong nhìn ra) ghi ngày tháng năm sinh.
  • Hàng bên phải (từ trong nhìn ra) ghi ngày tháng năm mất.
  • Cuối cùng là 3 chữ “chi Linh vị”, cũng có khi ghi “Thần chủ” hoặc “Linh vị”.

Viết bài vị gia tiên bằng chữ Hán Nôm hay chữ Quốc ngữ

Ngày xưa, các mẫu bài vị thờ gia tiên đều được lập viết bằng chữ Hán Nôm do ông cha ta đều học chữ Hán Nôm. Nhưng ngày nay, con cháu không còn học chữ Hán Nôm mà đang học chữ Quốc ngữ, vậy phải viết bài vị theo chữ nào?

Trong thực tế hiện nay, khi gia đình có người thân mới mất, hầu hết các gia đình đều nhờ đến các sư hoặc các thầy cúng làm bài vị gia tiên. Và do đó các bài vị gia tiên cũng được viết bằng chữ Hán Nôm, dù cả người sống và người đã mất đều không biết một tí ti nào về những chữ Hán Nôm ghi trên bài vị này.

Đó hình như là một “thói quen”, dường như vẫn còn đâu đó có suy nghĩ nếu mẫu bài vị thờ gia tiên không được viết bằng chữ Hán Nôm là “không nghiêm túc”, “không đẹp”, “không thật sự thương tiếc”. Ngoài ra cũng có nơi cho rằng vì đã nhờ cậy nên viết thế nào cũng được, chữ Hán Nôm hay chữ Việt không quan trọng mà quan trọng là ở tấm lòng. Từ đó mà hết đời này sang đời khác, hết người này đến người khác đều được viết bài vị gia tiên bằng chữ Hán Nôm.

Bài vị gia tiên
Mẫu Bài vị gia tiên

Quan niệm của ông cha ta xưa khi làm bài vị cho người đã mất là để tưởng nhớ và để thờ cúng, người đã mất sẽ hiện diện ở bài vị mỗi khi có cúng tế. Nhà có nhiều bài vị gia tiên (vì cúng đến 4 đời trên) thì khi cúng tế người nào, bài vị của người đó sẽ được đem đặt vào chính giữa bàn thờ, khi cúng xong mới đưa trở lại vị trí cũ.

Quan niệm như thế là phù hợp với lúc bấy giờ, ông cha ta đều học chữ Hán Nôm. Người sống cũng như người đã mất nhìn vào bài vị cũng biết được bài vị là của người nào, của tổ tiên nào, khi cúng tế vị nào thì biết mà đưa bài vị vào chính giữa. Người đã mất cũng biết đâu là bài vị của mình để về hiện diện đúng chỗ, không phạm vào chỗ của tổ tiên khác. Ngày nay, bài vị gia tiên nên viết bằng chữ quốc ngữ cho dễ đọc dễ hiểu.

Cũng không nên phân biệt chữ Hán Nôm và chữ thuần Việt, vì có những chữ không có chữ thuần Việt, hoặc nếu có thì nghe không hay, không có ý kính trọng, thí dụ: tằng tổ khảo = ông nội (ông cố). Ví Dụ: không lẽ trên bài vị viết: “Ông nội (ông cố) Nguyễn quý công húy Trọng Hòa chi linh vị”, vừa Hán Việt vừa thuần Việt đọc nghe lủng củng. Trong khi nếu viết: “Tằng tổ khảo Nguyễn quý công húy Trọng Hòa chi linh vị” thì sẽ dễ được chấp thuận hơn.

Kết luận: Có thể sử dụng mẫu bài vị thờ gia tiên viết bằng chữ Quốc Ngữ không?

Vậy nên việc viết bài vị bằng chữ Quốc ngữ (Tiếng Việt) là hoàn toàn bình thường và phù hợp với sự phát triển của xã hội ngày này. Giống như mẫu bài vị cửu huyền thất tổ chữ Việt này: https://mynghesondong.vn/bai-vi-cuu-huyen-that-to-chu-viet-mbv-11

Viết bài vị thờ gia tiên có nên ghi vai vế của người được thờ không?

Việc ghi vai vế của người mất làm cho bài vị gia tiên phải làm mới liên tục khi có một đời khác thay thế làm người chủ cúng.

Ví dụ A là người chủ cúng thì A thờ cúng 4 đời gồm cha mẹ, ông bà nội, ông bà cố, ông bà sơ và bài vị cũng được lưu giữ 4 đời. Nhưng khi A mất, con A là B thay làm người chủ cúng thì ngoài việc lập bài vị cha mẹ mới mất (A), B còn phải làm mới lại bài vị của ông bà nội (thay vì cha mẹ), ông bà cố (thay vì ông bà nội), ông bà sơ (thay vì ông bà cố).

Và cho rằng, không nên ghi vai vế vào trong bài vị gia tiên mới có thể lưu giữ được 4 đời, người chủ cúng tự biết vai vế của bài vị đó. Để hiểu hơn, quý khách vui lòng xem thêm bài : Cách viết bài vị để thờ

Xem các mẫu bài vị thờ gia tiên tại: http://mynghesondong.vn/bai-vi-go

Liên hệ để được tư vấn miễn phí về thiết lập bài vị thờ gia tiên:

Công ty Cổ phần Mỹ nghệ Sơn Đồng

Xóm Xa – Sơn Đồng – Hoài Đức – Tp.Hà Nội

Hotline: 0945717289 Mr Văn Anh

Link google Maps: https://goo.gl/maps/XvkQABUTfdh3ffxQ7

MỸ NGHỆ SƠN ĐỒNG MIỀN NAM:

315 Đường ống nước Thọ Khu phố Hội Hoá 2 – phường Bình An – Dĩ An – Bình Dương;

Hotline: 0919.939.424 Mr Văn – 0916.433.349 Mr Thắng

6 thoughts on “Bài vị là gì? Bài vị gia tiên lập như thế nào cho đúng?

  1. Trung says:

    Cảm ơn bài viết rất chi tiết của Mỹ nghệ Sơn Đồng. Tôi đã liên hệ và được tư vấn rõ ràng hơn rất nhiều. Tôi sẽ sớm đặt hàng nhé!

    • Mỹ Nghệ Sơn Đồng says:

      Kính chào quý khách,
      Cần tư vấn thêm về lập bài vị hay chọn mẫu bài vị có hoa văn kiểu cách phù hợp với gia đình mình, quý khách có thể để lại bình luận hoặc số điện thoại.
      Để nhận được tư vấn làm bài vị nhanh nhất, quý khách vui lòng liên hệ số hotline: 0945717289. MỸ NGHỆ SƠN ĐỒNG rất hân hanh được giải đáp và tư vấn cho quý khách.
      Trân trọng!

  2. Đimh xuân Hậu says:

    Lập bài vị có thờ chung các chân linh như cụ,kị ,ông,bà…vv vào 1 bài vị được không

    • Mỹ Nghệ Sơn Đồng says:

      Kính chào quý khách!
      Với câu hỏi trên của quý khách, Mỹ Nghệ Sơn Đồng xin tư vấn nội dung viết bài vị theo phong tục của người Việt như sau:
      1. Theo tục thờ bài vị ngoài miền Bắc thì các bài vị chân linh thờ gia tiên ( hay còn gọi là Linh Vị). Thì trên mỗi thẻ bài Linh Vị thường viết hoặc khắc thờ đích danh 1 người đã mất hoặc viết chung cả vợ (khi vợ đã mất). Hàm ý bài vị là sự hiện diện của từng người mất an ngự trên bàn thờ.
      Và các bài vị được thờ và viết riêng theo từng vai vế cho từng bài vị, từ kỵ (trưởng nam trong gia đình gọi bằng Kỵ) trở xuống đến người mất gần nhất của người chủ cúng. Theo tục “ Ngũ Đại Mai Thần Chủ”
      Ngoài ra, bài vị thờ các cụ trên 5 đời không còn cúng vào chính giỗ nữa, có thể viết chung trên 1 bài vị “ Lịch đai gia tiên” để thờ chung.

      2. Trong tục lệ thờ bài vị từ miền Trung trở vào Nam, thì bài vị thường có 1 bài vị ghi “ cửu huyền thất tổ chư vị tiên linh”, với đại ý thờ tổ tiên nói chung. Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn có những gia đình thờ linh vị cha mẹ, ồng bà,… riêng cho từng bài vị .
      Quý khách có nhu cần tư vấn và đặt làm bài vị để lập thờ cho đúng gia cảnh hoặc kiểu mẫu cụ thể . Hãy vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số Hotline: 0945717289 để biết thêm thông tin chi tiết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

%d bloggers like this: